Sunday, December 10, 2017

2017.9.7-8 Монгол-Солонгосын мэдээллийн технологийн салбарын ажлын байрны нээлттэй өдөрлөг

Зураг: https://www.facebook.com/sodnomtsogsukhochir/

Нийслэлийн залуучуудын хөгжлийн газар (НЗХГ), MKIT education center хамтран зохион байгуулж, Харилцаа холбоо мэдээллийн технологийн газар, Солонгосын KOICA олон улсын байгууллага, whois.co.kr, nexgeo.inc, epal, mico компаниудын төлөөлөл оролцсон 2 өдрийн арга хэмжээнд харилцаа хамтын ажиллагааг сайжруулах, туршлага солилцох уулзалт, семинар, ажлын байрны ярилцлага явагдсан.

НЗХГазрын дарга Сүхочир нээж:
КОЙКА-ын дэмжлэгтэйгээр энэ арга хэмжээг хийж байна. Хүндэтгэх шалтгаанаар хүрэлцэн ирж чадаагүй Нийслэлийн засаг даргын орлогчийн үгийг уламжилъя:

2016-2020 онд хэрэгжүүлэх Нийслэлийн ЗД-ийн хөтөлбөрт заалт бий.
Залуусын хөгжлийг дэмжих төвийн дэргэд  80 компьютер, 4 сургалтын танхимтай MKIT-ийг ажиллуулж байна. Богино хугацаанд залуучуудыг мэдээллийн технологи эзэмшүүлэх үнэ төлбөргүй сургалтуудыг явуулж байна.
Бизнес инкубаторт бойжуулах, outsourcing-ийн захиалгыг Тайван, Солонгосоос авч байна.
Мэдлэгт суурилсан эдийн засгийг хөгжүүлнэ гэдэгт итгэж байна.

MKIT төвийн захирал:
Монголд заримдаа цагтаа эхэлдэггүй. Өнөөдөрийн арга хэмжээ 10 цагтаа  эхэллээ. Цагтаа хүрэлцэн ирсэнд баярлалаа. Зочдыг танилцуулъя:
ХХМТГ-ын дарга Чинбат, МУ-ын ЗГ-ын хэрэгжүүлэгч агентлаг, МТ-ийн зохицуулагч, КОЙКА төлөөлөгчийн газрын дарга, компаниудын захирлууд

ХХМТГ-ын дарга Чинбат:
МТ-ийн хурдтай хөгжиж байгаа энэ үед, МУ-ын хувьд хөл нийлүүлэхийн тулд боловсон хүчин бэлтгэх зорьж байгаа. Өндөр технологийг эзэмшсэн 20000 хүн шаардлагатай гэж тооцоолдог.
Хүний нөөцийг чадавхижуулах замаар инноваци, судалгаа хөгжлийг дэмжинэ
Америк, Япон, Солонгос  зэрэг МТ-ийн  өндөр хөгжилтэй улс орнуудтай туршлага солилцох, мэргэжилтэн бэлтгэж байна. Үүний нэг жишээ нь, Өнөөдөр эхний ээлжийн боловсон хүчнийг сонгон шалгаруулах гэж байна.

КОЙКА-аас орлогч дарга, төлөөлөгч:
Ийм арга хэмжээ болж байгаад баяр хүргэхээр Солонгос талыг төлөөлөн ирлээ. 20 жилийн өмнө би ийм арга хэмжээнд оролцож байсан. Өчигдөр ОХУ-д МУ-ын ерөнхийлөгч Баттулга, Солонгос улсын ерөнхийлөгч нар уулзаж хамтын ажиллагааг нэмэгдүүлэх талаар хэлэлцсэнийг мэдээнээс харсан.
КОЙКА нь 20 жилд олон МТ-ийн төслийг хэрэгжүүлж байгаа. МТ-ийн салбар үнэтэй, ирээдүйтэй гэж бид үзэж байна.

НЗХГазрын дарга Сүхочир:
300 хүний суудалтай энэхүү Нийслэлийн иргэний танхимд 150-иад хүн сууж байна, гадаа анкет бөглөж байна.
2015 оноос МКАйТи сургалтын төв үйл ажиллагааг явуулж байна. Зорилго: залуучуудыг сургаад, ажилд зуучилж өгөх. Энэ жилээс зуучлалын ажил идэвхижиж байна.
КОЙКА санхүүжилтээр тус сургалтын төвийг ажиллуулж байна. Энэ арга хэмжээг МКАйТи, НЗХГазартай хамтран хийж байна.
Дэлхийн, Солонгосын МТ-ийн чиг хандлага, Солонгосын МТ хэрхэн хөгжиж байгааг, know-how-ийг мэдэх боломжтой.
Жава хөгжүүлэгч, өгөгдлийн сангийн мэргэжилтэн хэрэгтэй байна. Солонгосын 7 компанийн төлөөллийг авчраад Солонгос руу 3 сар хугацаатай дадлагажих, солилцоогоор явж байна.
Солонгосчууд ямар шаардлага тавьдаг, вэб нь ямар бүтэцтэй байдгийг мэдэж ирээд, захиалгын ажлыг гүйцэтгэх боломжтой.

10 вэбээр нээлттэй мэдээлэл түгээж, иргэн бүхэнд тэгш боломж олгож байна. 7 чиглэлээр нарийн мэргэжил эзэмшүүлж байгаа. МКАйТи дээр Солонгосын 10 төслийн захиалга хэрэгжиж байна.
Мэдлэг дээр суурилсан эдийн засгийг цогцлоохын төлөө бид үйл ажиллагааг явуулж байна.
10 залуучууд, 10 баг манай МКАйТи төвд ажиллаж байна.
Манай залуучууд мөрөөдөлтэй байгаасай, үүнийхээ төлөө мэрийгээсэй.
Та бүхэн чадна.

Илтгэгч Эрдэнэбилэг:
Монгол улс дахь МХХТ-ийн салбарын хүний нөөцийн өнөөгийн байдал, хэрэгцээ шаардлага

Мэдээлэл, харилцаа холбооны салбарын мэргэжилтэний 90%-ийг дотооддоо бэлтгэж байна. 12 их дээд сургууль, коллежд 3000 оюутан 9 мэргэжлээр суралцаж байна.
Програм хангамж, Техник хангамжийн мэргэжлээр 1500 төгссөн судалгаа байгаа!
Мэдээллийн технологи, Мэдээллийн систем, Мэдээллийн системийн менежмент гэх мэт мэргэжлүүдээр бэлтгэж байна.
2016 оны байдлаар МХХ-ны нийт ажиллагсад 12300 гаруй, үүний 49.8% дээд, 24% дунд боловсролтой байна.
Мэргэжлийн боловсон хүчин манай салбарт дутагдалтай байна.
Мэргэжилтэний эрэлт жилд 15%-иар өсч байгаа, харин бэлтгэгдэж байгаа мэргэжилтэний өсөлт 4% байна.
Гадаадад сурч байгаа тоо хангалтгүй.
21-р зуунд залуучууд олон талын мэргэжлээр суралцахгүй бол ажил олдохгүй.
Банк, үйлчилгээ - банкны ажилтангүй болж байна, teller-гүй банк
МХХ-ийн салбарын мэргэжилтэн олон талын чадвартай байж нийгэмтэйгээ алхаа нийлэх болно.


НЗХГазрын дарга Сүхочир:
- МКАйТи төвийн захирал болон бусад нэр бүхий хүмүүсийг Хүндэт жуух бичиг, шагналаар шагнасаныг гардуулъя. төрийн бодлогыг бүтээлчээр хэрэгжүүлэх үйлсэд оруулж байгаа хувь нэмэрийг нь үнэлсэн.

ЗАВСАРЛАГА, үүний дараа МХТ-ын хурдацтай хөгжлийн хандлагын талаар, мөн Солонгосын МТ-ын салбар хэрхэн хөгжиж байгаа талаар ойлголт өгөх илтгэлүүд хүлээж байна.

Илтгэл:
The 4th Industrial Revolution
K.Schwab, WorldEconomic Forum

Би Солонгос улсын Гадаад харилцааны их сургуулийн профессор байна.
Солонгост бас шинэ хичээлийн жил эхэлсэн байгаа.
Аж үйлдвэрийн 4-р хувьсгал гэж Дэлхийд яригдаж эхэлсэн.
Бодит ертөнц дээр гараар барьж, өөрөө мэдэрч хийдэг зүйл байгаа ч гэсэн, энд ирэхдээ өөрөө машинаа жолоодож ирсэн ч, тийм биш зүйлүүд бий болсоор байна.

1-р хувьсгал- Steam буюу уурын хөдөлгүүр
2-р хувьсгал- Electricity буюу цахилгаан
3-р хувьсгал- Computing буюу цахим тооцоолуур
4-р хувьсгал- Cognification
Хамгийн чухал нь үүнийг урьдчилан харах хэрэгтэй байна. Яг мэргэжлээ сонгож байгаа үе чухал ч, 10 жилийн дараа Дэлхийн өөрчлөлтөөс хамаараад би хаана байх вэ гэдгээ харж мэргэжлээ сонгох хэрэгтэй.

1-р хөгжил, уурын хөдөлгүүр нь 1770-аад он
2-р хувьсгал, Цахилгаанжсан аж үйлдвэр 1870-аад он
3-р хувьсгал 1960-аад онд компьютер үүссэн боловч 2000 оноос интернэт бий болж,
4-р хувьсгал
Одоогийн орчинд зөвхөн компьютер ашигласнаар Аж үйлдвэрийн 4-р хувьсгал биш юм. Жаахан компьютер мэдээд, програм бичээд л би мэддэг боллоо гэх буруу.
4-5 жилийн дараа алга болох мэргэжил олон бий. Жолоочгүй машин 10 жилийн дараа бий болно гэж бодож байна.
Одоо Солонгост өвчтөний шинж тэмдгээр компьютер  эмчилгээг нь шийдэж өгч байгаа.
Тэр системийг бий болгодог хүн хэрэгтэй болно.
Одоо байшин барихад хүн оролцож байгаа, хүн хэмжээ алдах, бэртэж гэмтэх асуудал бий. Програм хөгжүүлээд, байшинг робот барихаар хийгдэж байгаа.

Megatrends: Physical, Digital, Biological
Одоо дайн хийхэд хүмүүс оролцох хэрэггүй, кинон дээр бага зэрэг хэтрүүлэгтэй ч, хийсэн роботоороо тулалдаж байгаа.
Цаашдаа аж үйлдвэрийн 4-р хувьсгалд 3 хүчин зүйлс орж байгаа, ертөнцийг өөрчлөх хүчин зүйлс гэж байгаа.
Physical - биет зүйлс бий болно. автомат машинууд, 3Д принтерүүд, дэвшилтэт роботууд - өндөр нарийвчлалтай сонсох, ярих, мэдрэх чадвартай
шинэ материалууд - хөлс гарсан үед сэрүүцүүлж өгдөг даавуу
Энэ бүгдийг програм хөгжүүлж байж хийх боломжтой.

Мөн Digital -цахим мегатрэнд байна.
Physical, Digital хоёрыг холбож өгдөг.
Интернэтийг яаж ашиглах зураглал
The Internet of Things.
M2M World of Connected Services
осол, аж үйлдвэр, шинжлэх ухаан, эмчилгээ, хэрэглэгч, энерги, байшин, олон нийтийн аюулгүй байдал, МТ, сүлжээ
салбар болгонд мэдрэгч байлгаад, хариу үйлдэл хийлгэдэг.
Жишээ болгож сургуулийг тайлбарлая.
The Smart Internet of Things School
Багшийн хүсч байгаа зүйлийг самбарт харуулах боломж
Номын санд хүнд хэрэгцээт мэдээллийг самбарт харуулах
Багш ганцаараа заах бус, салбар болгонтой холбогдож туслалцаа авах
Мэдээж ангийн цэвэрлэгээг робот мэдэж хийх
Та бүхэн харж байгаа байх - Багш хүн бүгдийг мэдээд заах биш

Салбар болгонд алга болж байгаа мэргэжлүүд байгаа
IoT - бараа үйлчилгээг, байрлалыг хүмүүстэй холбох хэрэгсэл
Block chain
төвлөрсөн хяналтгүйгээр
Сүүлийн үед Biologic Megatrends эрчимтэй хөгжиж байна.

IMPACT
1. economy
2. business
3. national
4. society
5. individual
Тавхан жилийн дараа Дэлхийд их өөрчлөлт орно. Дээрх 3 өөрчлөлт нь энэ 5-д ямар нөлөө үзүүлэх вэ
100 хүн хийдэг ажлыг 1 хүн хийдэг болж хүчтэй давалгааг үүсгэнэ.
одоогийн мэргэжил үгүй болж, систеийг хийдэг хүмүүсийн мэргэжил хэрэгтэй болно.
Компаниуд big data дээр анализ хийгээд, худалдаа үйлчилгээгээ хийж байна.
Шинэ орчинд хурдан дасч чадаж байгаа улсын хөгжил хурдан байх болно.

me-centered society
Хувь хүнд нөлөө үзүүлнэ - ажиллах цаг, хувийн мэдээлэл
АНУ, Солонгосд хувь хүн өөрийнхөө машиныг өөр хүнд өгч хэрэглүүлэх, airbnb гэх мэт байрныхаа талыг өөр хүнд өгөх байдал ихсэж байна. Энэ үед дундаа хэрэглэснээр маш олон хэрэггүй зардлууд алга болно.

gartner.com/SmarterWithGartner
Top 10 strategic technology trends 2017

Монголд хангалттай боловсрол авч чадаагүй байна гэдгийг манай Солонгосд сурч байгаа залуусаас харсан.

Хөтлөгч: Илтгэл тавьж өгсөн профессордоо баярлалаа. Дараагийн илгэгч whois компанийн ерөнхий захирал

- Монгол ирээд та бүхэнтэй уулзахдаа баяртай байна. Энэтхэгт очвол БенгалГуру гэдэг газар бий,  хэдэн жилийн өмнө тосгон байсан.
Тэнд байсан жижиг компани Америкаас төсөл авсан нь амжилттай хэрэгжээд, байнга төсөл ирэх болсон. Одоогийн нөхцөл байдалд олон төслүүд ажиллаж байгаа.
Дэлхийн шилдэг Google-ийн CEO нь Энэтхэг хүн бий, програм хөгжүүлэгч хүн байсан. Одоо том компанийн захирал болсон.
1970-аад оны орчим Энэтхэг хүн бодсон учраас ийм хөгжилд, амжилтанд хүрчээ.
Солонгост ч програм хангамж хөгжүүлэгч их суралцаж байгаа ч  илүү хэрэгтэй байна. Онол их заадаг, практик хэрэгтэй байгаа. Хамгийн чухал нь бодитоор хийх хүн л хэрэгтэй.
Whois - 1999 онд нээгдсэн, 70000 хэрэглэгчтэй, Солонгосын шилдэг хост компани юм.  вэб хөгжүүлэлт, домайн нэр олгодог. Өөрсдийн платформтэй.
МКIT дээр энэ платформаа нэвтрүүлэхийг зорьж байгаа.
IT салбарын эрчимтэй хөгжил  = хүний хөгжил шаардаж байна.
Практик, чадвараа дээшлүүлэх л чухал
Хичээлээр сурснаа ашиглаад Дэлхийн ЗЗ-д нийцсэн бүтээгдэхүүн гаргахаар практик их хийх хэрэгтэй.
Энэтхэгээсээ Америкийн төслүүдийг хийдэг шиг Монголдоо ажиллаж амьдрах боломжтой ч ажлын байр, орон сууц, ажиллах орчин, соёлын арга хэмжээнүүд байж л хүн ирж амьдарч, ажиллана.
Солонгосын IT салбар Дэлхийд тэргүүлдэг тул Солонгосоос аваад хөрсөндөө буулгаж чадвал ахих боломж их байна.

МИКА компанийн ерөнхий захирал:
Хувь хүн, албан байгууллагыг дэмжих зорилгоор систем хийсэн байгаа. 1 сарын өмнөөс МКАйТи-ийн суралцагчийг дадлагажуулан ажиллаж байна.
Одоо Солонгосд залуу хүмүүсийг ажилд авах хэцүү байгаа. Эхлээд шалгаж мэдэхийг хүсч байна. Монгол хүн бага цалинтай гэдэг нь чухал биш, Монгол хүн хариуцсан ажлаа хийж чадаж байна уу гэдэг нь чухал. Хэлний дүрэм төстэй тул хурдан ойлголцох болов уу гэж харж байгаа. 1 жилийн дотор хэл сайн сурдаг гэж MKIT хэлж байгаа. Ийм олон талыг харж бид хамтарч ажиллаж байна.
Солонгосоос 300,0 тэрбум доллараар мэдээллийн технологид хөрөнгө оруулж байгаа.
Боловсон хүчин дутмаг байдал их бий. Та бүхэнд том боломж гарч байна.

асуулт хариултын цагаар яригдсан асуултуудад өгсөн хариултууд:

- Бодит төслүүдийг хариуцаж хийх учраас Үр дүн гарах ёстой.

- Хог хаягдал, ХАА-н салбарт ажилладаг хүн байна. IT салбар нь бүх салбартай холбогдож байна. Бидний хувьд ч МТ-д fashion чиглэлийн хүмүүстэй холбогдож ажилладаг байгаа. Загварт ажиллаж байсан туршлагатай хүмүүсийг ажилд авч байгаа.
Өөрсдийнхөө салбарын МТ-тэй холбогдох гарцыг олж хараад, өөрийгөө хөгжүүлэх хэрэгтэй байх.

- Ихэвчлэн вэб суурьтай учраас Жава, PHP-г их ашиглаж байна. Солонгосд програм хангамжаар ажиллахад ч энэ чадвар мэдлэг хэрэгтэй.
Зөвхөн Java, PHP мэдлэгээс гадна өгөгдлийн сан зохион байгуулах мэдлэг бас чухал. иймд 4-5 жилийн ажлын туршлага хэрэгтэй болно.

- Том компаниуд бүгдийг өөрсдөө хийх гээд байдаг. Солонгосын засгийн газраас шинэ зүйл эхлэх, стартап-ыг дэмждэг.
Солонгосд tech capital 500 гаруй байдгаас хөрөнгө татахад бэлэн байдаг.
Outsourcing-ийн тэр захиалгат ажлыг хийж чадах эсэхийг мэдэхийн тулд инкубатор төвөөр дамжин сургаж мэдэх, баталгааг өгөх хэрэгтэй.

Энэ илтгэлүүдийн дараа ажлын байранд сонгон шалгаруулалтын ярилцлагууд үргэлжилсэн.

Live video link: https://www.facebook.com/Niisleliinzaluuchuud/videos/1980504798860858/?hc_ref=ARRM2vNk2PzinxeN6mQn6Zyhz4DjrsYYw0Zy3ApCjsJUmLAR19S_ybbCXbiguirpMQU


НЗХГазар: https://www.facebook.com/Niisleliinzaluuchuud/

Wednesday, October 11, 2017

2017.9.3 Эрүүл зөв хооллолт Фитнес өдөрлөг by Power Nutrition


2017.9.3 Эрүүл зөв хооллолт Фитнес өдөрлөг by Power Nutrition
in Holiday Inn Ulaanbaatar

Арга хэмжээ эхлэх цагийг хүлээх хугацаанд төрсөн бодол:
- бичлэг, зураг, хөтөлбөр дэлгэц дээр явах
- эхний 2 эгнээний суудал уригдсан хүмүүс, илтгэгч нарт зориулагдсан гэдгийг илэрхийлэх бичиг
- фитнес мэргэжлийн тамирчид биеийн булчин галбир шигээ нүүрний арьсандаа анхаарах

***
Ж.Бэгзсүрэн би аливаа арга хэмжээнээс гараар тэмдэглэл бичиж, түүнийгээ эргэн уншиж, бодож тунгаах дуртай. Блогтоо тэмдэглэлээ оруулснаар цахим орчин дахь Монгол хэл дээрх текст агуулгыг нэмэх, мөн уг арга хэмжээнд оролцсон хүмүүстэй харилцахад ач тустай байдаг.
Зарим үг өгүүлбэр бүрэн гүйцэт биш, буруу сонссон байдаг тул хэрвээ танд зөвлөмж, санал бодол төрвөл харилцан ярилцаж, засаж сайжруулах, олон түмэнд түгээн дэлгэрүүлэхэд туслаарай. Баярлалаа.
Зургуудыг https://www.facebook.com/pg/powernutritionllc/photos/?tab=album&album_id=2014472128829253 альбомоос авлаа.

***



Хөтлөгч Реппер Жий арга хэмжээг эхлүүлж, илтгэгчид, илтгэлүүд, хөтөлбөрийг товч танилцуулж,
Илтгэлүүд бичлэг хийгдэх учраас агуулга зөрчлийн улмаас гар утсаар бичлэг хийх хориотойг сануулсан.

Нэгдүгээр илтгэл

Фитнес клуб сонгох, бэлтгэл хийх үед дасгалжуулагчаа сонгох, клубт явж байхдаа багштайгаа харилцахад юунд анхаарах
Галбадрахын Жамц

PN-ийн тамирчин. 10 гаруй жил тэмцээн уралдаанд оролцсон туршлагатай.
4 жил бодибилдингийн дасгалжуулагчаар сурч, Солонгосд дасгалжуулагчийн академи дүүргэсэн. Дэлхийн болон Азийн тэмцээнээс 7 медальтай.

Фитнес клуб сонгох.
1990-ээд оноос 3 клуб - Хар ирвэс, Тайхар, Мустанг
2010 оноос клубын тоо эрчимтэй өсч, Монгол улсад 300, Улаанбаатар хотод 100 гаруй фитнес клуб, мөн байгууллагуудын дэргэд бялдаржуулах төвүүд ажилладаг болжээ.

Иран улс 70 сая хүн амтай, 12000 клубтэй, 15000 хүний суудалтай стадионтай.

Цаг зав гаргаж хийдэг биш, хэвшил болгох ёстой. Хүүхэд, гэр орны ажилдаа цаг гардаг байтал эрүүл мэндийн боловсролд цаг гаргахаа орхисон байдаг.

Таныг даган дуурайдаг болно. Та 19 цагаас хойш хүнд удаан шингэцтэй хоол иддэг бол бүгд л дуурайдаг. Иймд удмаараа буруу хооллодог байж. Даган дуурайдаг байж.
Ажлын дундуур KFC, түргэн хоол иддэг.

Фитнес клуб сонгохдоо тэр сайн, энэ сайн гэхээс илүү өнөөгийн замын түгжрэл ихтэй үед ажилд ойр, гэрт ойр нь илүү цаг зав хэмнэнэ.
Замын түгжрэл, яаруу сандруу байхгүй.
Товчоор фитнес клубын нэр зааж сонгох шаардлагагүй.

Багшаа сонгох.
Нэг удаад 1-2 багш фитнес төвд байгаа. Хүн болгонд тулах боломжгүй тул, заагаад, тоолох боломжгүй тул, багштайгаа харилцаж, дотносож, асууж, цаг завыг нь харж байгаад зөвлөлгөөгөө аваад,

энэ багш мэдлэгийг, хүсч байгаа зүйлийг минь өгч чадаж байна уу гэдгээр л сонгоно.
Мэдье гэсэн зүйлээ асуухад өгч чадахгүй байвал авч чадахгүй гэсэн үг.

80% нь өөрөөс чинь шалтгаална - хоолоо хянахгүй, жижиг жижиг юм идээд байвал
масс нэмэх, жин зохицуулах алинд ч хоол нөлөөтэй.

Personal trainer Азид олон байдаг.

Багш 1 хүнд их цаг зарвал бусад хүмүүс орхигддог.
Суурь дасгал - штангтай цээж шахалт, суулт зэргийг зааж өгнө.
Орж ирээд тамирчдыг хараад дуурайхгүй, харин суурь дасгалыг зөв сурах, дайрч гарах тул суурь дасгал-төлөвлөгөөний дагуу асууж сурах хэрэгтэй.
Суурь дасгал=математикийн томъёо л гэсэн үг.
Суурь дасгал, бэлтгэлд юу хийхээ асууж хийнэ.

Багш, дасгалжуулагч 2-т ялгаа байна.
Багш - чиглүүлэх үүрэгтэй, дасгалжуулагч - яг хажууд нь байна.

Фитнес клубт төлж байгаа мөнгө = Заалны цагийн төлбөр
Багш зааланд чиглүүлж өгнө
Дасгалжуулагч хажууд нь зогсоод, тоолж, дасгалуудын холболтуудыг хэлж өгч, хоол зөвлөж
Иймд асууж мэдэх юмаа сайн асууж байх хэрэгтэй. Нэг хэсэг дээрээ удаан ажиллаж байж үр дүн гардаг.

Хөдөө машин олон удаа явснаар зам гардаг шиг, сийлбэрчин нэмж ухсаар хийдэг шиг, 6-8 сар суурь бэлтгэл хангадаг, гантельтай дасгалууд булчинг хэлбэржүүлж өгнө.
1 дасгалыг хэр удаан хийх вэ, 2,3,4 дэх сараасаа булчин хөөлт авахаа болих үед дасгалаа сольдог.
Олон дасгал хийх гэж чармайх хэрэггүй. 2 цаг 30 мин-аас хэтрэх хэрэггүй. Дасгалынхаа 1 удаад давтах тоог нэмэгдүүлж болно.
Дасгалынхаа тоог нэмэх тусам их цаг орж, их ядарна.
Масс нэмэх, жин хасах үед хоолны дэглэм чухал. Масс нэмэх үед 2, 2 цагаар бага хооллох.
Уургаа 30мин өмнө, хойно салгаж хэрэглэх.
Масс нэмэх гээд өөх тостой мах сайн биш, ходоодонд ачаалал өгдөг.

МонАлтиус биеийн тамирын дээд сургуульд 4 жил
Биеийн тамир спортын газарт 30, 45 хоногийн сургалтууд зарлагддаг, эчнээгээр сурч болно.
Солонгост ийм сургалт байдаг.

Багш - эрүүл мэндийн суурь учраас хүнд ачаалал хэтрүүлэх аюултай.
10,12 давтамжтай штанг хийхлээр булчин ачаалал авч цус
гэдэсний таталтыг 10 тоолоод хийлгэчихнэ.
Хамгийн гол дасгалжуулалт бол толгойд нь сайн суулгаж өгснөөр
ганцаараа хийх боломж
Толгойдоо бодитой харах хэрэгтэй, дасгал хооронд 30сек-1мин амралт, нэг дасгалаас нөгөө дасгалд 3 мин завсарладаг
Булчин ажиллаж байж өөх нь хайлж, булчин амарч, ажиллаж байж л сайхан бие бялдар

Зөв зохистой, хэрэгтэй хоол хүнсийг цаг тухайд нь идэж байх ёстой.
Шингэн байдлаар идэхээр эсд хурдан очно.
Фитнесд бүтээгдэхүүн хэрэгтэй учраас л оршин тогтноод байгаа. 2 сар хийх бэлтгэлийг 1 сард үр дүнгээр хүргэхийн тулд бүтээгдэхүүн байна.

Хувийн дасгалжуулалт = тухайн дасгалжуулагч хүнд цаг заваа зарж байгаа учраас 2, 3, 4 цагийг зориулж байгаа учраас л

Үр дүн нэмэх гэвэл партнертай байх, багшаа дагаад 7 хоног явахад өөр болдог.

Масс авч байгаад хасчихаж болох уу, эсвэл хасчихаад масс нэмэх үү?
- туранхай хүмүүс хөлс гаргаж, бодисын солилцоо нэмж, хоолны дуршил ихсэж
мориор шавар хөлс авах гэдэг.
Масс авахын тулд 10-14 хоног хоолоо цэгцлээд, дараа нь бэлтгэлдээ орох, дахиад дундуур нь хүнд хоолыг хорхог, боодог, массны үед идэхгүй.

Сайхан амраад ирнэ ээ гээд л архи, боодог = ядраад ирдэг.
Цагаан хоол, өглөө гүйж, өдөр унтаад, амарч байгаа үедээ булчин нэмэгдэнэ.
7, 10 өдөр, 1 сараас дээш амрах гэж байгаа бол уургаа зогсоох нь дээр.
3-хан хоногт бол уургаа идээд сууриа алдахгүй байх хэрэгтэй.

Булчингаа ажилуулсан, тохирсон жинд дасгал сонгож
100 наснаас 1 жилийг нь өөртөө тогтмол бэлтгэл, цэвэрхэн хооллоод фит биетэй болно. Хадгалагдаж чаддаг - 7 хоногт 2-3 удаа памп-даад.

- Цуйван - өөхгүй мах, 2-р гурил, годон сүүл өөх
- нэг буцалгаад шөлийг асгаад, дахин буцалгаад хийгээд идэх зүгээр
- бульеон, хар перец, сармис - шөл хийгээд идэхэд
- гурил нь будаанаас илүү хүч өгдөг.
- тахианы мөчнөөс гадна өөхийг аваад, далайн замаг, сармис, ястай учраас шөл хийгээд л ядаргаа тайлна


Хоёрдугаар илтгэл
Доктор Баярмагнайн Билгүүн

Сэдвээ эхлэхдээ:
- Таны хувьд таны эрүүл мэнд хэр их чухал вэ?
Бодоод үзэхэд эрүүл мэнд гэж юу вэ
барьцтайгаар яривал яг юу вэ

Өвчтэй үед эрүүлжих юмсан гэж боддог
Энэ цусны судасны зургийг хараад л сахарын өвчин гэж хэлж байгаа нь танил болсон, харамсалтай зүйл.
Халдварт бус өвчин нь өөрөө өөртөө үүсгэдэг өвчин, хүнээс халддаггүй.
- хэт таргалалт, чихрийн шижин, зүрхний өвчин - Халдварт бус өвчин

Эрүүл мэнд гэдэг үгийг тайлбарлахын тулд

Хөдөлгөөн, Зөв зохистой хоол (шим тэжээл), Аз жаргал (зорилго, хүсэл мөрөөдөл), Амжилт (гэр бүл, ажил)
Энэ 4 зүйл эрүүл мэндтэй холбоотой!

Зөв зохистой хооллолт гэж ярихаар Хоол гэж юу вэ гэж асуумаар байна.
Хоолны гол үүрэг - амьд байхын тулд идэж байгаа
Хоол - уураг, нүүрсус, тос

Уургийн бүтэц: амино хүчил
Уургийн үүрэг: хамгаалах, дархлаа, шарх эдгэрэх, биеийн бүтэц, энзим
1гр уураг - 4ккал илчлэг
Өөрийн жин х 1гр уураг идэж байж эрүүл мэндээ сайн байлгана гэдэг

Дараагийн макро шим тэжээл Нүүрсус
Бүтэц: моносахарид
Үүрэг: энерги өгөх
Илчлэг: 1гр - 4ккал
1кг жинд 3-4гр нүүрсус шаардлагатай, үйлдэл болгон энерги шаардана

Тос
ханасан: амьтны гаралтай
үүрэг: энерги өгөх

ханаагүй тос: ургамлын гаралтай
үүрэг: олон үүрэгтэй, витамин А, Д, Е, К зөөвөрлөнө, эд эсийг сэргэх, хамгаалах, гармоны хэмжээг удирдах

1гр - 9 ккал
1кг жинд 1гр тос

ханаагүй тос - цааш биохими урвалд орох бүтэц хэсэгтэй тул гормон болж ...

Хоол = микро шим тэжээл - амин дэм (усанд уусдаг В, С, ..., тосонд уусдаг А, Д, Е, К), эрдэс бодис
(Na, K, Ca, Mg,...)

Усанд уусдаг амин дэм илүүдэл нь хөлсөөр гарна
Na-ийн зорилго арьсан дахь усыг тогтвортой байлгах
Mg-булчин зангирах, мэдрэлйн системд үйлчилдэг
Zn-цайр хумс, үс
Fe-цусанд байж хүчилтөрөгчийг зөөдөг үүрэгтэй

Эрүүл хоол гэж тэгэхээр юу вэ?
макро, микро шим тэжээлийг зөв зохистой агуулсан хоол
  пицца = нүүрс ус + ханасан тос. өөрөөр хэлбэл цэвэр энерги, ханаагүй тосны уураг хийж чадахгүй тул эрүүл биш хоол болдог.
  хэрэглээн дээр ярихлаар машин зэрэгтээ таарах тосыг хийдэг байтал
  эрүүл мэндийн төлөө гээд архи тулгадаг
эрүүл болохын тулд хор уух парадокс - 1 зүйл яриад нөгөө буруу тийш нь явдаг гэсэн үг

хүүхдээ ухаантай, сайн хүүхэд болоорой гэж байгаа мөртлөө цэвэр энергийн, зөвхөн нүүрсус идүүлээд байвал өсөлтийн насанд нь сөрөг нөлөө илэрч, тархиндаа нөлөөлж
хүүхэд таргалсандаа гол нь биш чихрийн шижин өвчинд ойртжээ.

Хоол:
1. Биднийг эрүүл, амьд байлгах
Амт - 2дагч үүрэг

Хоол 100% = 25% амралтын өдөр амтаа дар + 75% зөв зохистой хооллолт
зөвхөн туйлшраад байхгүйгээр

WHO-Дэлхийн Эрүүл мэндийн байгууллага
2000-2500ккал
тос 1гр/кг
уураг 1-2гр/кг
нүүрсус 3-4гр/кг

50кг жинтэй хүн:
50гр тос (50 х 9 = 450ккал)
100гр уураг (100 х 4 = 400ккал)
250гр нүүрсус (250 х 4 = 1000ккал)
ингээд нийт 1850ккал
Энэ зөвлөмжөөс багцаагаа авах

Үндсэн калори тооцдог Харрис Бенедикт-ийн томъёо
эрэгтэй хүн:
6647+(13.7 x масс кг)+(5 x өндөр см)-(6.8 х нас)
эмэгтэй хүн:
655.1+(9.6 x масс кг)+(1.8 x өндөр см)-(4.7 х нас)

үндсэн калори х ПАЛ Фактор = хэмжээ
ПАЛ Фактор : 1.2 - 2.0 (1.7 спортлог)
PAL (physical activity level)

Биед шаардлагатай үндсэн калориас бага идэж ядаргаанд ордог тал бий.
Бидний энэ арга хэмжээ ямар ч парадокс биш!


Гуравдугаар илтгэл

Эмэгтэйчүүдийн фитнест тулгардаг асуудал
Тамирчин Гансаруул, Зулаа

Хэт илүү жинтэй байгаад, жирэмсэн 104кг
жин нэмэх үедээ мэдэхгүй, дасан зохицсон байдаг юм байна лээ. Хэсгийн эмнэлэгт жингээ үзээд л шоконд орсон.
Өдөржин хүүхдээ хардаг, гадаа байдаг.
Энэ цагаа зөв байлгахаар фитнест явсан.
Хүүхэд харж өгдөг фитнест, эвхдэг тэрэг, угжаар хооллоод, Улсын их дэлгүүрийн дээд давхарт байрладаг фитнест явсан.
Угжны цагийг тааруулж, хоол хасаад, гүйдэг гэх мэт биедээ шахсан жин хасалт, 7-8 сар яваад жин багассан ч бүх арьс унжиж, чанаргүй жин хасалт.
Надад багштай газар хэрэг болж, 1-р хороололд гэртээ ойр
Таньд систем өгөх багштай, хоолыг тань зөвлөөд өгөх, бэлтгэлийн зөв системтэй явж, жилийн дараа тэмцээнд орсон
Тамирчин болсноор 7 жил, амьдралын зөв хэмнэлтэй болжээ.
Фитнест, хувийн багшид өгөх мөнгөө харамлаад байгаагаа бодоод үзээрэй. Хоол, шоудахад зараад байгаагаа
Миний бие body биш athletic бие учраас ангилалыг ойлгох
Дөнгөж 2 сар ч болоогүй байж л, болохгүй, кальфи гарчихлаа гээд л
цээж дээр хэвтээ биш налуу дасгал
эмэгтэй хүн цээжний дасгалыг орхиж болохгүй, тэгвэл хавирга хэрзгэр

юу юунаас татгалзсан вэ
- олон шоунаас татгалзсан, найз багатай болсон.

Миний ангилал булчин хардаг, маш их нимгэрэх
Хамгийн багадаа - 52, 53кг
Өнөөдөр 56кг
10-аад хоногийн дараа Улсын аваргын тэмцээн

Зулаа - спиннингийн багш
Өлсвөл ус уу гээд хөргөгчиндөө бичсэн байдаг.
PN-ийн тамирчид өөр өөрийн page-тай байдаг, түүгээр асуулт ирдэг.
Фитнесийн төвөө сонгохдоо гэр, ажил ойр л чухал.
Бүх зүйл таниас шалтгаалдаг.
10 жилд багш хичээл заагаад, гэртээ очоод кино үзээд байвал яах вэ?
Хичээллэдэг болон хичээллэж байсан хүмүүсээс Ямар асуудал тулгардаг вэ гэж асуудаг
- Цэвэрхэн байх /олон хүн хэрэглэдэг учир 1 дугуйд 5-6 хүн/
- Гэр ажил ойр
- Сайн багштай байх
- үнэ хөлс
Сүлд spinning -ийн багшийн шавь тул заах арга

2-р асуулт. Та яагаад фитнест явахаар шийдсэн вэ
- нүд хийх гэж явдаг гэнэ
- эмч жин хас гэсэн
- хүүхэдтэй болох

Зорилгоо тодорхойлно - Би ерөөсөө турах гэж явж байгаа юм байна
Монгол улсын хүн амын 74% таргалалттай гэсэн

Турах гэвэл Фитнесийн төрлүүд буюу фитнест явах олон хичээлүүд байна
- spinning /cardio бүх булчинг ажиллуулж/
- cross fit
групп хичээлүүд - олуулаа хийдэг

3. Фитнест явна гэж шийдээд хэзээ явж эхэлсэн вэ гэхэд
- 6 сарын дараа, найзтайгаа явж эхэлсэн гэдэг

Бид юу юуг мэдэх шаардлагатай вэ
- хоолны дэглэм /яагаад дэглэм барих ёстой вэ/
- PALF томъёо /калорын хэмжээ тооцох/
- нэмэлт бүтээгдэхүүн /ач тус/

Гар хөл хөлрөх, үс унадаг - ядарч байгаа шинж, иймд нэмэлт бүтээгдэхүүн хэрэгтэй.
Дугуй жийж байгаа охин 8 дахь хоногтоо мацаг барьж байгаа гэж хариулж байсан
Даваа гаригт ирлээ - жин унахгүй байна.
Та хагас, бүтэн сайнд юу идсэн вэ
Та хоолны дэглэм бариагүй бол
18 цагаас хойш хоол идэж болохгүй гэсэн гэнэ, 17:50 цагт 3 гөөхий гялс идсэн гэнэ.

Яг тийм хооллолт дэглэмийг хэлнэ гэсэн үг байхгүй учир хүн бүхэн
- махбод
- улирал
- цусны бүлэг
хамаарч тэжээлийн бодисийн хэрэгцээ өөр байдаг.
Яагаад дэглэм барих ёстой болдог:
- эрүүл бус жин
- Эрүүл мэнд муудсан

10 хоног дэглэм барьж байгаа бол 10 хоног л туранхай байна. Та насан турш чадах уу?
Хоолны ByeParty-г найзуудтайгаа тэмдэглэчихээд дэглэмээ бариарай гэж хэлдэг.
Унтахаас 5 цагийн өмнө хоолоо идсэн байх.
Хоолны дэглэмээ өөрчлөөд, хөдөлгөөнийг насан турш хэвшил
Бэлтгэл 20%, Хооллолт 80% Тууштай байдал

Нэмэлт бүтээгдэхүүн
- өөх шатаагч /хурдан хугацаанд өөх хайлуулна/
- Омега
- судас тэлэгч
- амино
Энэ 4 зүйлийг хэрэглэснээр ядрахгүй, булчингийн массаа хадгалж чадна
5кг өөх шаталт бүрд 1 кг мах хорогдож байдаг судалгаа бий.

Бэлтгэлийн өмнө судас тэлэгч, дундуур амино

Хүний амьдралын салшгүй зүйл = Дасгал хөдөлгөөн, Эрүүл хооллолт
- нэмэлт бүтээгдэхүүн зайлшгүй шаардлагатай
Турахын тулд хоолоо бага идэж байгаа мөн хоолоор шим тэжээлээ авч чадахгүй байгаа тул

Та банана идэхээр сөрөг нөлөөтэй гэж боддог уу
Идэхээсээ өмнө 100% орцоо мэдэж, надад таарах уу гээд
Хоолны дэглэм барьж байгаа үед ходоодоо агшаах хэрэгтэй, хөлсөөр эрдэс алдагдана, ийм учраас л supplement
Ямарваа нэг зүйлийн дозын хэмжээг барих

Хамгийн их хэрэглэгддэг өөх шатаагч өөхийг энерги болоход идэвхижүүлэгч каратанин
кофейнд байдаг какойн нунтаг өөх багасахад

Азтан тодруулсан: Сандалны доор үсэг нуусан. Power nutrition үгийн үсгээр.
Завсарлага 30 мин.


Дөрөвдүгээр илтгэл
Жирэмсэн, Хөхүүл эхчүүдэд хоол, бэлтгэлийн системийг хэрхэн тохируулах зөвлөмж

Анухай - тамирчин, фитнес модель
2 жил PN-тай ажиллаж байна.
Маш чанартай шим тэжээлтэй байсан, Баярлалаа.

Өөрийн туршлагаар энэ презентацийг бэлтгэв.
Төрөхөөс 14 хоногийн өмнө авахуулсан зураг
2015.11.26нд Дэлхийн аваргад ороод 4-р байранд орж ирээд, хүүхэд яриад л эхэлсэн.
Тэмцээнд анхаарлаа хандуулаад биеийн юмаа мартсан байв.
Шоконд ороод, бяса, повер уусан шиг зүрх савлаад, шоколад идээд 19 руу 10мин л гүйсэн байх, яг одоо энэ шоколадыг идээдэх

Эхний 3 сар гэдэс томрохгүй, итгэж өгөхгүй, ураг хөндөх аюултай учраас бэлтгэл хийгээгүй

Жирэмслэлтээс өмнө асуух асуулт:
- жин хэвийн байдаг уу
- 7 хоногт хэдэн удаа дасгал
- эрүүл мэндийн асуудалтай юу
- жирэмсэн болохдоо 100% итгэлтэй байна уу?
Жирэмсэн болохоос өмнө хэвийн жин, дасгал хийдэг байх, Эрүүл мэндийн асуудалгүй, ээж болохдоо санхүү, болоод бусад зүйлд итгэлтэй байна уу

2015 онд олон тэмцээнд орсон дурсамжтай жил.

Жирэмсэн үед:
амин дэмээр баялаг хооллож байвал ураг хэвийн, эх ургийн хүндрэлгүй
3 цаг тутамд хооллож сурах
- үр тариа
- мах - түүхий загас /суши/ идэхгүй
- ногоо
- өөх тос
- сүү
- жимс жимсгэнийн төрөл - өдөрт 2 кг шийгуа идээд байтал гэдэс их томорч язралт үүсдэг учраас усан жимс хэтэрхий идэхгүй

Жирэмсэн бус үе  2000ккал уураг60 кальци700 төмөрбэлдмэл18  витаминС55
Жирэмсний эхний хагас 2150, 75, 1000, 26, 70
жирэмсэн үед турах гэж байхгүй
жирэмсний сүүлийн хагас 2350, 75, 1000, 30, 70
7 хоногт 350-400гр жин нэмэх хэвийн

Жирэмсэн эх хорих хүнс:
- кофе, хийжүүлсэн ундаа
- дутуу болгосон, хагас боловсруулсан хүнсний бүтээгдэхүүн
- түүхий загас, суши
- KFC, түргэн хоол - шим тэжээл юу ч байхгүй
- өнгө будаг оруулагч, тогтворжуулагчтай, резин чихэр

Жирэмсэн боллоо гээд өөрийгөө хаях бус улам хайрлах
- архи, согтууруулах ундаа, 100гр вино ч болохгүй

Хэвлий доторх үрээ, гэр бүлээ хайрлаж, хоолоо хянаж

Түгээмэл алдаа:
- нэг доор хэт их идэх
- шөнө, орой нөхрөө хоолонд гаргах
- хоол идсэний дараа 5 мин тайван байгаад, алхах хэрэгтэй
- хөдөлгөөнөөс зайлсхийх
- жин нэмэгдэхэд стрессдэх

Бэлтгэл хийхгүй болохоор тонус өгөөд байсан - тэмцээний дараа жирэмсэн болсон тул

жирэмсэн болохоор таргална гэдэг ойлголтыг өөртөө суулгаж болохгүй

Жирэмсэн эхд тохиромжтой дасгал:
- жирэмсний 3-8-р сард л дасгал хийдэг
- сүүлийн сард амралтын байдалтай, эхний 3 сард ураг тогтоход туслаж дасгал хийхгүй
- 45-90 мин дасгал тохиромжтой
- Хөнгөн төрлийн спорт, иог, бассейн

Жирэмсэн үеийн жин нэмэлт
10-12кг нэмэгдэх хэрэгтэй
Аймаар таргалчихаад турсан нь биш, жингээ барьсан нь аугаа!!

Төрөх үедээ 35 цаг аймаар өвдсөн, бүтэн сайнаас мягмар 14 цаг хүртэл савны ам арай гэж нээгдсэн.

Төрсний дараах хоол хүнс сүүтэй байх, жингээ ч хангалттай хасахад тустайгаар хооллох

Шөл: үхрийн мах+далайн байцаа +мөөг
45 хоног идсэн шөл - өөх илүүдэл жингээсээ дороо сална
Төрөх үед 15кг нэмсэн байв
1.5 сарын дараа хэвийн жиндээ орсон.

2 сар болоод жин буурсан тул, булчингаа ургуулахын тулд амтлагч байхгүй гурвалжин будаа, үхрийн мах, броколи жигнээд л идээд байв
Хөхөндөө сүү оруулахын тулд 3.5-4л шингэн уух - ус сайн
Алдаа нь гурилан бүтээгдэхүүн идэх байв

Төрсний дараа үс их унасан, 6 сарын дараа үс, хумс, арьсанд зориулсан Zinc бүтээгдэхүүн, Мультивитамин, Омега3
Мультивитамин - эмэгтэй хүнд хэрэгтэй бүх витаминыг энэ хайрцагт хийсэн гэсэн үг

2015 онд Азийн аваргад алт аваад, 2017 онд Азиас 1.5 жилийн дараа мөнгө авсан, өнөөдөр хүү ой хүрээгүй байгаа.

- ханьдаа их баярлаж байна, намайг дэмждэг.
- Багш Түвшинтогтох 20 жил бодибилдинг
Хүүхдээ 7 сартайгаас тэмцээний бэлтгэлдээ орж, багшийнхаа далай шиг мэдлэгт
- Power Nutrition сайн спонсор, сайн шим тэжээлийн
Хүүхдээ 7 сартайд хөхнөөс нь гаргаад, аминогоо ууж эхэлсэн
100% зардлаа өөрсдөө гаргаад тэмцээнд явдаг байв, тэмцээний 70%-ийг

Эмэгтэй хүн ямар ч үед өөрийгөө хайрлах хэрэгтэй.

Тавдугаар илтгэл
Тэмцээний бэлтгэлийн үеийн хооллолт
Тамирчин Хүсэлтүвшин

Бид 7 хоногт тогтсон өдрөө булчингаа ажиллуулдаг бол одоо толгойгоо ажиллуулж байна.
Өнөөдрийн сонсож байгаа зүйл миний зүрх, сэтгэл, толгойг хөдөлгөж байна
Өмнө нь уншаад өөртөө туршаад, хүнд хүргэх үед ганцаардаж байлаа. Power Nutrition-ийг Монголд нээж, Герман дах захирал Билгүүн,
2 жилийн өмнө Монголд нээж, онгоцоор зөөгөөд, анхны тамирчин Анухай

Балтавын Хүсэлтүвшин. 30 нас.
4 дэхь жилдээ бодибилдинг
Боксын гардан тулааны тамирчин багаасаа, хүнд бэртэл өгдөг байв.
Дэлхийн аваргын медалийг анх Монголд

Хүн хийсэн зүйлээ ярих бус цааш нь бодоод мөрөөдөөд явах чухал байна.

Хүн олон зүйлээс тогтож байдаг
Хэвлийд байхдаа ааваа

Хүн олон зүйлээс эрүүл мэндийг хийж болно
Олон төрлөөс өөрийгөө бий болго. Олон төрлийн найз нөхөдтэй бай.
90 мин - заавал аэробик хийгээд л, эрүүл бус тураах төвийнхөн 18 цагаас хойш идэж болохгүй гэдэг буруу
Фитнес клубт хоолны зөвлөгөө өгч байгаа багш нь зааж байгаа

Хоолны дэглэм нь эрүүл мэндийн шалтгаанаар л идчихвэл өвдөнө, үхчихнэ, амь наана, там цаана

Эрчүүд бас өөрийгөө хайрла, нэг нэгийгээ хайрла

Хурдан задардаг нүүрс ус
заримдаа зүгээр - аз жаргалтай болдог

Удаан задардаг эслэг нүүрс ус
эрүүл бүтээгдэхүүн хүнийг ургуулдаг.

Энэ ногоо жимс ургадаг шиг хүнс дотроо идэлцэж байж л ургадаг

Сард хүнсний бүтээгдэхүүнийхээ 1-ийг нь л сольчих
Цагаан будаагаа бор болгочих
2 жилийн дараа эрүүл гэр бүлийг харна, дотроосоо, оюун ухаанаасаа гэрэлтэж болно.

Монголд 4 улиралд зун даарсан байдалтай, д витамин авч чадахгүй яс муу байвал
Д-ийн шинжилгээ өгөөрэй
Яснаасаа
Багаас эхэл,
Бага зүйлийг цуглуулсаар яваад эрдэнэстэй бол.

Махны төрөл
Адуу - Үхэр - Загас - Тахиа
хлостерин бага, булчинлаг мах
8 аминхүчил агуулдаг
хурдан шингэцтэй - 30 мин дотор уураг болж очдог, үр дүнтэй газраа тусалж байдаг

Бэлтгэл:
амрах горим заавал гарга
22-23 цагт унтсан байх

Өөрийгөө сонсох хэрэгтэй
Бэлтгэл яагаад хийж байна - бусдаас ялгарч, бие бялдартай, эрүүл байх гэж л хийдэг

Тамирчин гэснээрээ өөрийгөө өөрчилдөг биш
200-аар 2 суусан гэдэг - Маргааш ажилдаа ирэхгүй шалтгаан - суумгай болсон байв - тэр хүн мэдээгүй болжээ
Чи 200-аар суусан уу, 150-аар суусан уу гэж хэн ч ойлгохгүй
Сэтгэл өвддөг

Зүүн шөрмөс тасарсан
Л4-Л5-д хүн их жингээ авдаг учраас цаг нь болохоор өвдчихдөг

Аливаа дасгалыг зөв зохистойгоор өөрийн эрүүл мэндийн төлөө хийх
Өдөр бүр бага багаар өөртөө хуримтлал хий

Фитнесийн алтан дүрэм: тууштай, багадуулахгүй хий!

Өөрийгөө, бусдыг хайрла.
Чи юунаас болж стресдээд байгаагаа бод!
Тэр ажлын стресс гаргах газрыг ол, Уул руу аял, Асар том эрүүл мэндийн аз жаргалыг тэндээс эхэлж байдаг.
Амралтын өдөр компьютер ухах биш, өнөөдөр ямар өглөөний хоол идэх вэ гэж эхнэр хүүхдээсээ асууж, аз жаргалыг мэдэр

Аливаа зүйлийг доороос  эхэлдэг
Хөлийн зайг өргөн болгоод хайчин суулт
Бодит байдалд 4 орохдоо бус 10хан удаа хийх
Нурууны нарийн булчинг жаахан өргөөд барьчих
Би Германд боксын тамирчин байсан
Доошоо өгзгөө оцойлгоод, бие рүүгээ өргөх юмаа татаад л, хөл дээрээ босно
Бүх эрдэс давс тэр хэсэгт наалдаад байна
Найтаахад ч өвдөнө
Шөрмөсөө сольсон 3,6 сар ямар ч хөдөлгөөнгүй
Нуруу!! нуруу! Эрдэнэтэд хөдөлгөөнгүй хэвтсэн
Хамгийн том тус нь чи өөртөө
- булчингаа сайн халаа, цусаа эргэлдүүл, өөрөөр нь л засна

Булчинг ажиллуулах дээр Power Nutrition надад тусалдаг.
Бөхчүүд, энгийн хүмүүс том амжилт, том зүйлийг авахын тулд том золиос гаргах хэрэгтэй байдаг. Ажил гэр, мөнгө, хувцас, бүх зүйлээс татгалзаад бүх зүйлээ зориулаад тэмцээн нэр алдрын төлөө явдаг
стероид тариа аваад өөртөө тариад байна аа

Би юу идэж байна вэ,
Би хэнтэй нөхөрлөж байна вэ
Энэ бүхэн чамаас хамаарна
Мэдлэгтэй, ухаантай, гэр бүлийнхээ хажууд чи байхын тулд л эрүүл мэнд яриад байгаа.

Хлостерин цусны эсэнд ороод оршин тогтнодог - туранхай хүмүүс цусны бохирдол дотор чинь өөрийг чинь
цэвэр цусаараа, оюунаараа биеэ бүтээж чадна


Илтгэгч нараас сонирхсон асуулт, хариултын цаг

- Бие нь гоё мөртлөө арьсны асуудал юунаас болоод байна?
Тамирчдын тухайд - хоолны дэглэмийг удаан барьдаг учраас аппетит ихтэй болдог. Тэмцээний дараа их идэж, ходоодонд цочроо ирдэг. Ходоодонд маш хурдтай цочроо өгөхөд нүүрэнд юм гардаг.
Тахиа цээж мах хурдан задардаг тэгж байгаад хүнд мах идэхэд ходоод цочирдог.

Хүн хэлэхээс наашгүй гэдэг шиг
ээжийн гарын хоол хүндэддэг

Ходоодонд цочроо өгөхөөр
арьсны чанарыг барьдаг эрдэс амин дэм, гармоны тэнцвэр алдагдахыг

Өсвөр насныханд гармоны тэнцвэрээ олох гээд л юм гардаг
Дасгал хөлс байнга гаргаж, арьсан дээр бохирдолт явагддаг байх

Хөлс их гарч, арьсны сүв хөлсөөр хучигдаж, бэлтгэлийн дараа маш сайн нүүрээ цэвэрлэдэг байх. Үсэндээ 7 хоногт маск
Өөрсдөө маш сайн цэвэрлэ

Фитнес бол нэг талаас 1-2 сая төг хоолонд гаргадаг үнэтэй спорт
Тамирчны түвшинд биш бол ингэх шаардлагагүй
Заавал нэмэлт бүтээгдэхүүн хэрэглэх албагүй, өөрт хэрэгтэй 1-2 бүтээгдэхүүнээ олоод авчих

Баар саванд 200000 төгрөгөөр виски аваад дайлж чаддаг байтлаа эрүүл мэндийнхээ төлөө юу зарахаа мэдэх
Тамирчин хүний зураг шиг болъё гэвэл тамирчин шиг л амьдрах хэрэгтэй
Хобби гэдэг зүйл мөнгө зарах л болдог
Материаллаг зүйл утас, машин гэх мэтийг бус эрүүл мэнд, биеэ бодож л хөрөнгө гаргах

Сонирхож хийж байгаа хүмүүс

Та өдөрт хэдэн төгрөг хоолондоо зарцуулдагаа бод!
2кг цээж мах 12500 төг байдаг - 4 хоногт иднэ.
Хэмнэсэн мөнгөөрөө уурагаа аваад уучихъя

Эрүүл, аюулгүй хүнсэнд Европчууд анхаардаг.
Гадуур хооллож байгаа зардлаа тооцоод л
Би ямар түвшинд очих вэ гэдгээ багштайгаа ярилцах хэрэгтэй

- Боломжтой бол унтахыг, амрахыг  8-10 цаг унтахыг боддог
Ажлаа төлөвлөөд, цайны цагаар унтахыг хичээдэг, бодит байдалд их ажилтай байдаг, заримдаа гайгүй
Ядаргаа толгой руу ороод унталгүй 3 өдөр болоод байна
Залуу хүн учраас их хүсэл тэмүүлэлтэй

- 5 өдөр ажилдаг, Spinning 45 мин хичээл - 6 цаг ажилсантай тэнцдэг
9-22 цагт ирдэг. Өдөртөө 5 цаг дугуй жийдэг.
Би их жийдэг, Өдөр 14-17 цаг хооронд 1 цаг унтдаг
00-07 цагт унтдаг

- Бэлтгэл хийсэн үед 7-8 цаг
Бэлтгэлгүй үед 6 цаг унтах
23-01 цагийн нойрыг алдахгүй байхыг хичээдэг
Спортоор хичээллэдэг хүнийг ар гэр залхуу гэдэг. Энергиэ дасгалаар дуусгасан тул амрах хэрэгтэй байдаг. Өдрийн 5-10 мин дуг хийх зүгээр.
Хоолны дэглэм зөв барьж байгаагаа - эхний шинж алга хуурайшаад, нойр сэрвэлзэнэ, ам бага зэрэг хатна

- 07-08 цагт сэрдэг. 7-8 цаг унтдаг. Болж өгвөл би нойроороо явдаг хүн тул 10-11 цаг унтахыг хичээдэг.

- Тэмцээний бэлтгэл гээд 5 сарын 1 өдрөөс хоолондоо орсон, сүүлийн 2 сард нойр муутай
2 хүүхдийнхээ хоолыг бэлтгэдэг
19:30 бэлтгэл эхлээд л
шөнө 2-3 цаг л унтдаг
10 сарын 2 хүртэл ийм явах байх

- Фитнест тус тусдаа хүчин зүтгэж явааг нэгтгэж ингэж хийсэнд баярлалаа.
Фитнесийн салбарын багш нарыг яаж чадавхижуулах вэ, Монголын бодибилдинг, фитнесийн холбоо үйл ажиллагаа явуулахдаа багш нарыг чадавхижуулах нэгдсэн сургалт хийх төлөвлөж байгаа юу
Фитнесийн багш нарыг чадавхижуулалтыг цувралаар хийх боломж байна уу

- Дотроосоо яавал хөгжих вэ, хэтэрхий бардам зантайгаасаа хүн алддаг.
гуйгаагүйгээсээ болсон байдаг.
Би бол хуулийн зөвлөх
7 хоног болгон live хийдэг байсан
Хоосон толгойтой багштай фитнесийн төвийг ярьдаг байсан
Хүн авах гэж байгаа учраас төлөх ёстой байдаг
Фитнес клуб маш бага мөнгө,
тэр хүний хүсэл тэмүүлэл нь хүнийг мундаг болгодог

Энхзул гэдэг. Spinning-ийн багш. 2014 оноос фитнесийн тэмцээнд орж эхэлсэн. Фитнес бие гэдэг чинь ямар гоё юм вэ, үзүүлбэртэй буюу мисс ангилалд фитнес

Бодибилдинг 27 жил Монголд болж байгаа
Монголд 2 холбоо бий, 1 сургуультай.

Өөрийгөө ялаад, хүнд хүргэе гэсэн сэтгэлээр өнөөдөр хандаж байгаа та бүхэнд баярлалаа.

- Үйлчилгээ маягаар, хувь хүнд чиглэсэн үйлчилж эхэлбэл, хувь асуулт их асуудаг.
Ерөнхий мэдлэгийг нь бид олгоё
Хүн болгонд service төлөх чадвар байна уу
Хүн болгон ядаж загас барих аргыг сураад ав
Та өөрөө сайжрахыг хүсч байгаа бол өөрийгөө мэдэр, өөрийгөө аваад явж

Мэдлэгээ яаж ашиглах нь таны гарт
Сүүлийн 2 жилд нуруу өвдөөд, түүнээс болоод фитнесээр хичээллэж эхэлсэн.
Өөр юманд зориулах цаг хугацаагаа спортод зориулсан та бүхэнд баяр хүргэе.

Фитнес дээр ус уухыг янз бүрээр ярьдаг, дасгалаа хийхээр усанд орж болохгүй
Ус ууж болохгүй гэж байгаа хүнээс цусгүй амьдарна гэж боддог уу
Энэ бол хамгийн муу үлгэр байна
2.5-3л усыг ууж сур - 1 саваар нь их уувал бөөр сунана
Өглөө босоод 1 аяга ус уучих, хувцсаа өмсөх үедээ 1 аяга ус уучих, 8 аяга усыг өдрийн турш

Японд болсон усны тэнцвэржүүлэлтийн
шалгаруулалтыг хангасан Хужирт ус ивээн тэтгэгчээр
Хатуулаг (тэнцэхгүй) Эрдэс
хөрсний дээд хэсгээс авч байгаа ус
яс, эрүүл амьдралыг тэтгэж байдаг

Tuesday, October 10, 2017

Миний сурч байгаа 5 дахь хэл бол Солонгос хэл

Эх хэл - Монгол хэл

Нялх балчир наснаасаа ээж, аав, эргэн тойрны хүмүүсийнхээ хэлж байгаа сайн, муу үг бүрийг сонсож, цээжилж төрөлх монгол хэлээрээ ярьж хэлд орсон.
8 настайдаа 1-р ангид орж Отгон багшаар цагаан толгойн үсэг заалгаж, уншиж, бичиж сурч байжээ.
Эх хэлээ үг, үсэг, дүрмийн алдаагүй, зөв цэгцтэй бодож, уншиж, бичиж сурахын тулд 10 жил ном, сурах бичгийн хуудас эргүүлж, монгол хэл, уран зохиолын багш нараар заалгаж, гэрийн даалгавар, дүн авахад шахагдсаар энэхүү бодож, бичиж байгаа хэмжээнд сурч мэджээ.

Сурсан байдал: Үг, үсгийн алдаагүй бичдэг. 1 минутанд ... үг уншдаг.
Сонсох: маш сайн  Унших: маш сайн  Ярих: маш сайн  Бичих: маш сайн

Аугаа улсын хэл - Орос хэл

10 жилийн сургуулийн 4-10-р ангиудад Орос хэлийг Энхтагтаа багшаар заалгаж, Радуга сурах бичгийг өнгө өнгөөр нь цуглуулан хичээл хийж байсанаар хожим их сургуульд орос хэл дээр сурах бичиг унших, Орос улсад аялах үедээ хэл сурсны ач тусыг мэдэрч байсан. Орос хэлийг бага хэрэглэж байгаа хэдий ч аргагүй тархинд бичигдсэн, сурсан үг өгүүлбэр хэрэгтэй үед урсан гарч ирдэг юм байна гэдгийг 2016 онд ОХУ-ын Новосибирск хот руу замын машинаар аялаад ирэхдээ уулзсан орос хүмүүстэй харилцахдаа ойлгосон.

Сурсан байдал: Харилцааны хэмжээнд ойлголцох, унших чадвартай, үгсийн сан муу.
Сонсох: дунд  Унших: маш сайн  Ярих: дунд  Бичих: сайн

Олон улсын хэл - Англи хэл

10-р ангид сурч байхад 1993-1994 онд Монголын үндэсний ТВ-ээр англи хэлний Muzzy хичээл заагдаж, улмаар орос хэлний багш Энхтагтаа сургууль дээр дугуйлан ажиллуулж, англи хэлний цагаан толгойг зааж эхлүүлж байсан нь их сургуулийн 4 жил компьютерийн програм хангамжийн мэргэжлээр суралцахдаа англи хэлээр бичих, унших үндэс болж чадсан.
Хотын төв номын санд 1998 онд ажилд орсоны дараа жил Соросын сан буюу Монголын нээлттэй нийгэм хүрээлэнгийн тэтгэлэгээр Монголын номын санчдын англи хэлний мэдлэгийг дээшлүүлэх 3 сарын эрчимт сургалт ESPI сургалтын төвд явагдаж, яриа, дүрмийн дадлага сайн хийж pre-intermediate түвшинд суралцаж байсан.
Ингэж сурсан, мэрийсэн нь номын сангийн ажлаараа 12 удаа гадаадын 8 улсад сургалт, дадлагаар явж суралцаж, сонсож ирэхэд болон, 2008 оноос хойш  олон орны хүмүүсийг гэртээ ирүүлж, харилцахад байнга хэрэглэж байна.

Сурсан байдал: Харилцаанд өргөн ашигладаг, бичих, унших чадвартай.
Сонсох: сайн  Унших: маш сайн  Ярих: сайн  Бичих: сайн

Дуудлагаар нь заалгасан - Япон хэл

МИДАС байгууллагын санаачлагаар, Мэдээллийн технологийн япон хэлний ICT-Japanese сургалт МТҮПарк дээр явагдаж, ЖАЙКА байгууллагын сайн дурын 2 гишүүн бидэнд япон хэлний яриаг зааж, би суралцсан хичээлээр вэб хийж байршуулж байсан түүх үлджээ.

Сурсан байдал: Үсэг мэдэхгүй, зөвхөн ярианы хэлэнд суралцсан. Одоо бараг ашигладаггүй.
Сонсох: муу  Унших: муу  Ярих: дунд  Бичих: муу

Шинэ боломж - Солонгос хэл

2017 оны 5-р сард Нийслэлийн Залуучуудын хөгжлийн газар байгууллагаас зохион байгуулсан уулзалт, сургалтын үеэр MKIT сургалтын төвтэй хамтран ажиллаж байгааг нь мэдэж, улмаар 10-р сараас ЖАВА програмчлалын хэлний сургалтанд үнэ төлбөргүй суралцаж эхэлсэн.
Энэ сургалтын төвийн сургалтуудад хамрагдаж байгаа залуус Солонгосын мэдээллийн технологийн компаниуд, Солонгос хүмүүстэй харилцахад нь туслаж хэлний сургалтыг нэмэлтээр, үнэ төлбөргүй сурах боломжийг олгодог юм байна.
Ингээд Бэгзсүрэн би Дэлхийд ярьж байгаа хүний тоогоороо 20-д багтдаг Солонгос хэлийг Содболор багшаар заалгаж байна.

Сурсан байдал: Эхлэлийн түвшинд, дөнгөж цагаан толгой, үелэж унших хэмжээнд байна.

Thursday, August 31, 2017

Уламжлалт ахуй соёлдоо байнга анхаарал тавьж байна

- Аягаа долоох зөв дадал
- Үнээ маллаж, байгалиа ойлгодог болсон
- Сүү цагаан идээгээ боловсруулж сурсан
- Монгол гэрийн онцлогийг ойлгох
- Шагайгаар олон тоглоом тоглох
- Нүүдэлчин Монгол хүн яагаад зочломтгой зантай байв
- Монгол Бадарчин гэж хэн байв
- Уламжлалт ур ухаан

2007 онд 7-р сард аавынхаа буяныг авч үлдэж, Дарь эхийн уулс, Жамсран уулын хойд, урд бэлчир, Сэлбийн голын бэлчээрийг түшиж, сүүн сүргээ тугалтай 1 үнээнээс 13 толгой мал болгож 2016 оны 5 сар хүртэл өсгөсөн нь бидний амьдралын бахархалт түүх болон үлдсэн.
Сүүн сүргийг нэг ч вакцин, тарилгагүйгээр 9 жил маллаж өсгөхдөө сүү цагаан идээ боловсруулах, ашиг шимийг нь эргэн тойрны айл өрхүүдэд түгээх гэх мэт олон ажил хөдөлмөрт суралцаж, гадаад найз нөхдүүдийн бахархалыг төрүүлж, бүр Польш залуу намайг "Yogurt Hero" гэж нэрлэсэн гэх мэт олон түүх, туршлагууд энд эмхлэгдэн байрлана.

Үнээ маллаж байхдаа бичсэн нийтлэлүүдээс

- 2007 онд нэг тугалтай үнээ худалдан авъя гэсэн ээжийнхээ хүсэлтийг дэмжиж, хэдхэн долоо хоногийн дараа аавыгаа бурхан болоход хашаандаа авчирч үнээгээ малласан.

- Сүүн сүрэг нь жил бүр өсч, Төл хүлээн авах баяр хөөрийг эдлүүлж, эхэс хуурч идэх, уураг идэх, тугалны аманд хөхөж гарч ирдэг хөхүүлийг мэдэж авах, тугалаа эхээс нь тусад нь хариулах, хамтад нь хөхүүлэхгүйгээр яаж хариулах гэх мэт олон зүйлийг бодож, бусад малчдаас суралцах боломжийг олгож байлаа.

- Сүүн сүрэг маань бидний байгаль ээжийгээ хайрлан хамгаалах, өвс ургамлын ач тусыг биеэр мэдрүүлж, ойлгож хүндлэх, суралцаж мэдэхэд маш том хөшүүрэг болж чадсан. Иймд би ахуй анхдагч гэдэгтэй санал нийлдэг болсон. Мөн сүүн сүрэг маллаж байсан маань Монгол суу ухааны Манукол академиас нийтэлсэн Монгол ахуй, Сүүн хүнс гэх мэт олон илтгэлийг ойлгоход дөхөм байсан.

- 2007 оноос эхлэн, ялангуяа намрын улиралд шинэ ургацын ногооны худалдаан дээрээс очиж байцааны навч, худалдахад гологдоод байгаа стандарт биш ногоог шуудайгаар, бүр сүүлдээ портер машинаар авчирч, үнээ малынхаа сүүний гарц, нэмэгдэл тэжээлд анхаарч, улмаар гэрийн хоолны ногоо худалдаж авахад мөнгө бага зарцуулдаг болсон.


- 2010 оны зун сүүн сүрэг маань биднийг Ойд амьдарч үзэх боломжийг олгосон


- 2015 оны 7-р сард сүүн сүргийн ашиг шимийн тооцоолол

- Сүүн сүрэг - амьд үйлдвэрийнхээ хүчээр бид чанартай сүү, сүүн бүтээгдэхүүнийг өөрсдөө боловсруулж, өрх гэрээ төдийгүй, манайд ирдэг гадаад, дотоодын айлчидаа тэжээж тэнхрүүлж байсан.

Номын санд ажилласан 14 жил ба өнөөдөр

Ж.Бэгзсүрэн би Д.Нацагдоржийн нэрэмжит Улаанбаатар хотын нийтийн төв номын санд 1998-9-1 өдрөөс 2012 оны 7-р сарын 1 өдөр хүртэл 14 жил мэдээллийн технологи хариуцан ажилласан.
Хэдийгээр би номын санд ажиллахаа больсон ч Монголын номын санчдын фасебуук дэхь цахим бүлэгт нийтийн номын сангийн талаарх мэдээ, мэдээлэл, аялалын тэмдэглэлээ хуваалцаж, ажил мэргэжил, анхааралд нь өөр уур амьсгал оруулахыг хичээдэг.Мөн 14 жил ажиллахдаа 12 удаа гадаадад сургалтанд хамрагдаж, гадаадын номын сангуудын хөгжлийн үе шат, үйлчилгээний байдлыг харж, үзсэний тулд Монголын нийтийн номын сангуудыг татвар төлөгч иргэн бүхэнд мэдээлэл хүртэх, өөрийгөө хөгжүүлэх зорилго хүслийг  нь дэмжиж ижил тэгш үйлчилдэг, тодорхой нөхцөлүүдэд төлбөр хураамжгүй болох, хүүхэд бүхэн уншигчаар бүртгүүлэх болон гэрээр номыг тодорхой хугацаагаар зээлж уншихад хураамжгүй байгаасай гэж хүсдэг.


2017.06.05 Номын ертөнц нэвтрүүлэг: Гадаад орнуудын номын сангуудын хөгжлийн чиг хандлага уулзалт, Үндэсний бичиг үсгийн баяр, Номоо солилцъё өдөрлөгийн тухай...
нэвтрүүлгийн бичлэг үзэх

2016 оны 8-р сард ОХУ-ын Новосибирск хот руу аялахдаа Оросын 8 номын сангаар зочилж, танилцуулга слайд бэлтгэсэн


Номын сангийн ажил хөдөлмөрийн он дараалал

2013 он
- 5 сарын 4 өдөр Хотын нийтийн төв номын сангийн Хөтөлбөрийн өрөөнд зохион байгуулагдсан Social Media Club-ын уулзалтанд оролцох үедээ уг өрөө, үйлчилгээний тухай ингэж бодож, номын сангийн мэргэжилтэнүүддээ зориулан бичсэн нийтлэл

2012 он
- Microsoft Software Donation хөтөлбөрт Улаанбаатар хотын нийтийн төв номын сангаа хамруулж,  нийт $85,009 өртөг бүхий програм хангамжийг төлбөргүй ашиглахаар болсон. Microsoft-оос ирсэн имэйл болон миний захидал

- Олон улсын номын сангийн холбоо /IFLA/-нд илгээсэн имэйл, хариу ирсэн имэйлээрээ Монголын нийтийн номын сангуудын өнөөгийн байдлыг ямар байдалтай байлгах нь зөвхөн бидний хандлага, үйлдлээс хамаарахыг дахин баталлаа. 2012 оны 3-р сард ИФЛА-д илгээсэн имэйл ...The provision of free public libraries is essentially a political issue, since it is concerned ...

LIPETSK WEBINAR Information technologies and electronic resources in modern libraries
presentation slides

2011-2012 он
- Хотын нийтийн төв номын сангийн каталогжуулалт, үйлчилгээний Алиса програмд бүртгэгдсэн номын каталогийн бүртгэлээ ANSI-аас UNICODE үсгийн стандартад хөрвүүлж, улмаар онлайн програм Koha системийн зарим модулийг үйлчилгээнд нэвтрүүлэх ажлыг Монголын номын сангуудын Консорциум, Солонгосын ОУ-ын хамтын байгууллагын мэргэжилтэнүүдтэй хамтран гүйцэтгэв.


2011 он
Тайван улсын Тайпей хотод 2011 оны 9 сарын 20-23 өдрүүдэд зохион байгуулагдсан “Америкийн булан ба төвүүд” сургалтанд оролцсон тайлан

2010 он
- АНУ-ын Засгийн газрын тэтгэлэгт хөтөлбөрөөр Maryland мужын хотын Enoch Pratt Free Library болон Maryland State Library for the Blind and Physically Handicapped номын сангуудад очиж дадлага хийж, туршлага судласан ба аялалын тэмдэглэл бичиж түгээсэн.
- Дэд захирал Ч.Алтанцэцэг бид хоёр eIFL.net байгууллагын Public Library Innovation Program-ын хүрээнд Словен улсад очиж, Хотын нийтийн төв номын сан болон Орон нутгийн номын сангууд, Монголын хараагүйчүүдийн Үндэсний холбоотой хамтран хэрэгжүүлэх DAISY цахим номын төслөө амжилттай хэрэгжүүлэх талаар сургалтанд оролцсон

2009 он
- БНХАУ-ын Бээжин хотод Улаанбаатар хотын нийтийн төв номын сангийн 9 ажилтан, номын санчид зочилж, 4 номын сангуудын үйл ажиллагаатай танилцаж ирэх аялалд ахалж явсан.

2008 он
- Номын сангийнхаа үйлчилгээнд Чөлөөт сонголтыг нэвтрүүлэх ажлыг гүйцэтгэхэд голлох санаачлага, үүргийг гүйцэтгэсэн.

2007 он
Хотын нийтийн төв номын сангийн үйлчилгээнд Цахим мэдээг бий болгож, номын сангаас үйлчилгээний талаарх мэдээ, мэдээллийг цаг алдалгүй авахыг хүсээд имэйл хаягаа бүртгүүлсэн уншигч, хэрэглэгч нарт болон гадаад, дотоодын харилцдаг байгууллагууд руугаа 1 сар тутамд имэйл илгээж, хариуг хүлээн авч, хариултыг илгээж байсан.
Энэ үйлчилгээг явуулахын тулд хэрэглэгчдийн имэйл хаягийг онлайнаар бүртгэж авах, имэйл  илгээдэг програмыг зохиож ашигласан.
Цахим мэдээний үйлчилгээний хэсгээс

2005 он
- АНУ-ын засгийн газрын тэтгэлэгээр, International Visitor's Program  хөтөлбөрт номын сангийнхаа дэд захирал болон Америкийн төвийн захирал нарын хамт хамрагдаж, АНУ-ын 5 муж улсын 60 гаруй номын сангууд, байгууллагуудаар зочилж, үйл ажиллагаатай танилцаж, арвин их зүйлийг харж үзэж ирсэн.
- Энэтхэг улсад Asian Development Bank and Colombo Plan Staff College for Technician Education -ны шугамаар Sustainable development of e-Community Centers сургалтанд Нээлттэй Нийгэм Форумын мэргэжилтэн Балжидын хамт оролцсон.

2003 он
- Хорват улсад Open Source Software Summer Camp-д тэтгэлэгээр оролцох боломжийг олж, Монголоос Open Web center-ийн 2 мэргэжилтэний хамт оролцсоноор Номын сан дээрээ Software Freedom Day-ийг тэмдэглэхэд дэмжиж, мөн үйлчилгээнд энэ төрлийн програмуудаас ашиглахыг хичээж ажилласан.

2002 он
- Унгар улсад Хуулийн номын санчдын сургалтанд

2001 он
- Латви улсад Хуулийн номын санчдын сургалтанд

1999 он
- БНХАУ-д Олон улсын Номын сангийн техник технологийн үзэсгэлэнд Дэд захирлынхаа хамт оролцож, Австралийн Softlink компанийн төлөөлөгчтэй уулзаж, мөн анх удаагийн гадаадын аялал байлаа.

1998-9-1 өдөр Номын санд ажилтанаар орж, 4ш туузан принтер, 3ш 486 компьютер, 1ш 386 компьютер, 1ш 586 компьютерийг бүртгэн, ажиллагаанд оруулж албан хэрэгцээнд ашиглах даалгавартайгаар ажил эхэлж билээ.

1997 оны 3-р сард Хотын нийтийн төв номын сангийн үйлчилгээнд системийн анализ хичээлээр судалгаа хийж байсан.

1994 оны 8-р сард МУИС МКС-д суралцахаар Улаанбаатар хотод анх ирээд Нацагдоржийн номын сангийн Уншлагын Б буюу Байгалийн ухааны зааланд уншигчаар бүртгүүлж, карт нээлгэж, үйлчлүүлж байсан. Надад уншигчийн картыг номын санч Дэлгэрсайхан нээж байсан.

ADRF Mongolia - “Хүүхдийн оюуны боловсролыг дэмжих төв”-ийн эцэг эхийн уулзалтанд оролцсон тэмдэглэл


(зургийг https://www.facebook.com/adrfmongol профайлаас авлаа)

2017.8.26 11:00-12:30 

ADRF оффисын байранд Эцэг эхийн уулзалт

Ил захидлын хэмжээтэй цаасанд хэвлэж өлгөсөн сургамжит үгс
- Чиний амьдрал алтнаас ч үнэтэй. Амьдралаа үнэл
- Өчигдрийн хийсэн алдаагаа засах боломжийг Өнөөдөр гэдэг юм.
- Уур зөвдөж байсаныг би мэдэхгүй Тэвчээр илүүдэж байсаныг би мэдэхгүй

Зурж чимэглэсэн цаасан зууван жаазан хүрээтэй шохойгоор бичдэг хар цаас дээр хаяг бичиж утсаар өлгөжээ.

Даариймаа багш:
  Эцэг эхийн уулзалтаар төвийн зуны сургалт, үйл ажиллагааг танилцуулах, санал авах, хичээлийн шинэ жилд зориулж бэлтгэсэн бэлгийг гардуулна.

- 84 сурагч Хаврын спорт өдөрлөгт оролцсон
- Хүүхдийн баярыг тохиолдуулан Тэрэлжд арга хэмжээ зохиож, эцэг эхтэй нь хамруулсан
- Сургалтын төв нь сургалтын цагийн хуваарийн дагуу 3 сар хичээллээд, өнөөдөр хаалт хийж байна.
- Ахлах ангийн 17 сурагчид оролцсон 3 өдөр 2 шөнийн аялал-семинар /Эрдэнэбилэг аялагч хөтөч/

Батцэцэг захирал:
  Семинар-аялал гэдгийг анх удаа хийж үзлээ. Улаанцутгалан дээр хог цэвэрлэх сайн дурын ажил хийсэн. 
Сорилтот зүйл байлгах үүднээс гурилаа зуурч, таслаж, махаа шуузалж, өөрсдөө хөдөлмөрлөж хооллосон. Бэлэн хоол авч идээгүй.

Даариймаа багш:
  Дарь эх сургалтын төвд 80 сурагч, Чингэлтэй сургалтын төвд 60 сурагч, бүх сурагчиддаа сурлагын амжилт хүсээд, хичээлийн хэрэгсэл бэлэглэж байгаа. Уут нь хүртэл хэдэн төгрөг вэ гэдгийг бодоод үзээрэй.
Дэвтэр 10ш х 50 сурагч = 500ш
Үзгэн бал 300ш

Д.Номинхүү - Дарь эх сургалтын төвийн багш:
- Компьютерын сургалтаар Word дээр текст бичих, Powerpoint үзүүлэн бэлтгэх
- Математик, Монгол хэл хичээлийн давтлага
- 2 сурагчид Англи хэл

Хүүхдээ цагт нь явуулдаггүй, бас тасалдаг
Хичээлийн бэлтгэлгүй, дэвтрээ орхиод ирэх

Хүүхдийн бүтээмж сайжирч, 83 үг уншдаг хүүхэд 120 үг уншдаг болсон.
Монгол хэлний хичээлд цээж бичигт 10-аас 7 үг алддаг, 1 мин-д 8 үг уншдаг хүүхэд байсан.

Хүүхдүүд хичээлээ давтах гэж ирсэн мөртлөө багшийн дэргэд л даалгавар хийдэг юм шиг, хажууд нь байж хийлгэхгүй л бол зүгээр л суугаад байдаг.

Гэрийн даалгавраа хийж ирдэггүй нь эцэг эхчүүд хүүхэддээ анхаарал тавих, тоохгүй байна уу, хүүхдүүд сургалтын төв дээр л хичээл хийх ёстой юм шиг бодоод байна уу.

Хүүхдүүд уншаад, ойлгосоноо ярьдаггүй байсан бол асуудаг, ярьдаг болсон.

Одоо муу байгаа хүүхдийг муу гээд орхиж болохгүй. Өдөр болгон хичээлийг нь асуугаад, жижигхэн эх зохиол уншуулаад, юу гарч байна гээд асууж ярилцаарай.

Батцэцэг захирал:
  Бага ангийн багшаар энэ жил их сургуулиа төгссөн Номинхүү багш сайн дурын багшаар ажилласан, баяр хүргэе.

Сургалтын төвд хүүхдүүдэд заавал тоо бодох албагүй, Дуу ч гэсэн сураад яваасай гэж бид боддог.
Өнөөдөр юу заасан, ямар хүн ирэв гээд Манай төвөөс хүүхдүүд юм суралцдаг учраас гэртээ ирэхээр нь асуугаарай.

Т.Энхивээл багш:
  Чингэлтэй сургалтын төв нь ахлах ангийн сурагч ихтэй. Англи хэл, Төгөлдөр хуурын хичээл орсон.
6 сарын 15 өдрөөс 8 сарын 18 хооронд Зуны хөтөлбөр хэрэгжсэн.
11:00-12:30 Англи хэлний хичээл
12:30-15:00 Математик, Монгол хэл
11:30-16:00 Төгөлдөр хуур, Гитарын сургалт
Мягмар-Баасан гаригт дээр цагаар сургалтын төв ажилласан.

Сургалтын төв дээр ямар ч хичээлийг цаг товлон заалгуулах боломжтой.
Төгөлдөр хуур, Гитарын аль нэгийг сонгон сурах
Зуны даалгавараа хийх
Бодлого, Англи хэл

Гэрээр гитар авч, давтах боломж олгосон.
Сайн дурын багш Баторших хөгжмийн хичээл заадаг.

Болороо багш:
Сургалтын төвөөс хүүхдүүдийнхээ хүмүүжил дээр анхаарч 7 хоногт 1 удаа хүмүүжлийн хичээл ордог. 
Боловсролын цаг гэдэг хичээлийг ордог.
Хүүхдийн хөгжил, хүмүүжилд эцэг эхийн нөлөө бий, үүнийг даалгавар өгч хянадаг.
Гэр бүлийн орчин их нөлөөлдөг. 
Хамгийн эхний хичээл, даалгавар - Хайртай хүндээ захиа өгөөрэй.
Гэтэл зарим хүүхдийн эцэг эх, захиаг нь базаад хаях, ийм юм хийхээр хичээлээ хий гэж хэлж сэтгэлийг нь унтраах үйлдэл болжээ.
Хүүхэд нийгмийн амьдралын тусгал бөгөөд насанд хүрэгчдийн хийсэн үйлдэл, хэлсэн үг бүр тэдний оюун ухаан сэтгэлийг залж байдаг.
Тиймээс бид нарын хүссэнээр биш, хүмүүжүүлснээр бие хүн болон төлөвшинө.

Хүүхдээ алдаа болгонд нь зэмлэвэл тэмүүлэлгүй болдог.
Хүүхэддээ 10 мин зориулж, асууж ярилц. Яг ярих гэж байхад нь та загначихдаг, тэгээд л хаалттай болдог.

Хүүхдийн амьдрал гэр бүлийн тусгал!
Өөрийгөө хянаж чадахгүй, хүүхдээ загнаад байвал таны хүсээд байгаа хүн болохгүй.
Иймд эцэг эх өөрсдийгөө хянаад үг, хэлээ бод.

Дарь эх 5 дах өдөр, Хичээлийн жилд Бямба гаригт 11-12 цагт орно.
Асуулт тавиад бичүүлэх гэхлээр дэвтэргүй ирдэг.

Бид тус тусдаа биш хамтраад хүүхдээ хөгжүүлэх
Цагтаа ирчихсэн байх хүртэл чухал байна. Болохоо байлаа гэхэд 10 мин өмнө ирсэн байх.

13 сэдвээр хичээл орсон байна:
- Хүний мөс чанар
- Хүндлэх ёс
- Уучлах, уучлалт хүсэж сурах
- Баярлаж талархсанаа илэрхийлэх
- Өөриймсөг зан
- Туслах сэтгэл
- Тэвчээртэй байх
- Өөрийгөө өөрчлөх
- Монгол хэл, соёл
- Монголын ахуй амьдрал
- Монголын үлгэр домог
- Ухаарахуй
- Зөв буруугаа ойлгох

Сургамжит өгүүллэг уншиж өгөөд, бодит түүхийг нь хүүхдээр бичүүлдэг.
Эцэг эх та ЕБС, мөн манай сургалтын төвийн хичээл дээр ирж сууж үзэж байгаарай.

10 сарын 5-нд эцэг эхийн семинар болно. Эцэг эхийн боловсролын талаар Дэлхийд лекц уншдаг хүн ирнэ. Энэ хүн 9 сарын 30-аас 10 сарын 7-нд Солонгосд Ургацын баяр болдог үеэр амралтыг тааруулж, өөрөө зардалаа гаргаж, бидний хүсэлт, урилгын дагуу зочилж байгаа.

Хүүхэд бол бидний толь. Тиймээс та үг үйлдлээ хяна!

Хичээлийн хэрэгслэлийн хандивын аяныг зохион байгуулсан. 

Дадлага хийсэн 2 оюутан:
Санхүү эдийн засгийн дээд сургууль нь Санхүү эдийн засгийн их сургууль болсноор 2-р курсийн 2 оюутан 8 сарын 15-26нд нийгмийн дадлагын ажил хийсэн.

1. Баянзүрх сургалтын төвд очиж хүүхдүүдтэй танилцахдаа шатар тоглож, баавгайн чих тоглоом тоглож хөгжилдсөн.
Чингэлтэй сургалтын төвийн сайн дурын багш Баторших багштай ярилцсан. Хүүхдүүд хөгжим сонирхож 1,2 удаа ирчихээд орхиод явчихдаг гэж байв. Эцэг эх нь асууж ирдэггүй гэж харамсаж хэлсэн.

Тархинд ой тогтоолт, сэтгэн бодох чадвар хэрэгтэй. Ой тогтоолтонд хөгжмийн ноот цээжлэх багтана, сэтгэн бодох чадварт хүүхэд 2 наснаас эхлээд өнгө ялгах, 5 настайгаас сонсгол хөгжиж эхэлдэг.
Хөгжим тоглох нь баруун зүүн тархи зэрэг ажиллахад тустай. Нэг гараа толгой дээрээ дээш, доош хөдөлгөх үедээ нөгөө гараараа гэдсэн дээрээ тойрог хөдөлгөөн хийж чадаж байна уу.

Энэ сургалтын төвүүдэд явдаг хүүхдүүд азтай хүүхдүүд гэж боддог. Эцэг эхчүүд нь боломж гэж хараад тууштай явуулбал хүүхэд ямар ч сайн, авъяастай болж болно. 

2. Байгууллагуудаар явсан - их алхсан - хүнээ хүлээх үедээ л сууж амардаг байсан.
Байгууллагууд эелдэгээр үгүй гэж хэлдэг. Хувь хүн дэмжиж хандив өгдөг.
Хандивын хайрцгаар 143300 төг цуглуулсан - Нарантуул зах дээр очиход, зах дээр хүүхдүүд эерэгээр хүлээж авч байв - 1000 төг өгч байв.
Би худалдаачин, ашгаа бодож байна гэж хэлсэн хүн бий. Хэлгүй дүлий хүн шиг дүр эсгэсэн хүн ч бий.
Түгжрээд явж байгаа машинтай хүн сигналдаад дуудаад, 10000 төг өгсөн.
Гар урлалын бүтээл, үсний зүүлт, хайрын хайрцаг, номын хавчуурга хийж зарсан. 
Ингээд нийт 225000 төг цугласан.
Хүмүүс "ямар сайн хүүхдүүд вэ" гэж үнэлсэн. Ямар сүмээс явж байна гээд загнуулсан тохиолдол ч бий. Ахлах ангийн 7 хүүхэдтэйгээ хамтдаа зарж, өлссөн, ядарсан үе - өчигдөр.

"Боловсрол бол бодитоор мэдэрсэн туршлага" гэсэн уриатай ТББ.

Thursday, August 24, 2017

Хэл хуурийн талаарх хайлт


Чили улсаас айлчин бүсгүй ирж, нутгийн уугуул иргэдээ mapuche гэж нэрлэдэг, хэл хуурыг trompe гэж нэрлэдэг, уугуул иргэд нь энэ хөгжмийн зэмсгээрээ өнөөдрийг хүртэл тоглодог, мөн өөрөө Монголд худалдаалж байгаа хэл хуурийг зах дээрээс болон хөгжмийн дэлгүүрээс сонирхож, үнийг нь лавлаж байлаа.
Мөн Францын өмнөд нутгаас ирсэн айлчин залуу Ховд аймгийн Чандмань суманд очиж хөөмий заалгаж, мөн л хэл хуур, морин хуур зэргийг сонирхож байгаа залуустай,
сонирхон асууж, ярилцсан намайг энэ 2 залуус урамшуулж, сайн сураарай гээд хэл хуур бэлэглэсэн.

Дэлхийн бөмбөрцгөөр бодоход, Монгол улсын эсрэг талд орших Чили улсад хэл хуур байдаг гэдгийг сонсоод, сонирхон интернэтээс хайж үзэхэд jew's harp, mouth harp гэж нэрлэдэг, мөн аман хуур, хулсан хуур гэж ярьж болохгүйгээ, harmonica гэж англиар хэлж бусад хөгжмийн зэмсэгтэй андууруулж болохгүйг ойлголоо.

Хэл хуурийн талаар
- http://www.touristinfocenter.mn/cate16_more.aspx?ItemID=130
- https://en.wikipedia.org/wiki/Jew%27s_harp
- https://www.youtube.com/watch?v=4SpWuseQGys

Monday, August 14, 2017

Монголоор аялж байсан бол энэ тухай бодсон байх


Монгол орноороо аялж байсан Эрхэм та дараах орон нутаг, амьд байгаль, байгальд нь шингээж урласан ухаант хүний бүтээлийг санах, мэдэх байх.
- Говьсүмбэр аймгийн Чойрын Богд уулнаас эхэлж,
- дархан хүний бурхан ухаанаар байгальд нь шингээн бүтээсэн Аглаг бүтээлийн хийд,
- Хөвсгөл аймгийн төвөөс баруухан орших Буган чулуу,
- Саяны нурууны зүүн хэсэгт орших Хөвсгөл далайн цэнгэг ус,
- Булган аймгийн Хутаг-өндөр сумын уул ус тэгширсэн нутаг, Уран уул,
- Архангай аймгийн Өгий нуур, наашлаад
- Эрдэнэзуу хийд, Элсэн тасархай гээд байгаль эхийн бүтээл, байгальд нь шингээж урласан бурхан хүмүүсийн бүтээлийг үзээд ирлээ.



















Сэтгэл сэргээх, биеийн байдлыг сорих байгаль дэлхийг очиж үзээд, бидний өвөг дээдсийн өв их эрдэнээр бахархаад ирлээ.

Харин өнөө цагт Монголын унаган байгаль, ахуй соёлыг үзэхээр ирэх гадаад хүмүүсээс илүүтэй Монголчууд бид ажил амьдралаас болсон гэх бие, сэтгэлийн ачаанаасаа гарахын тулд байгальдаа гардаг болсоныг мөн анзаарч,
- Улс орны хөгжлийг тодорхойлох зам харгуй, үйлчилгээний орчин, соёл, аюулгүй байдал
- Байгалиа амьд биш зүйлээр бохирдуулахгүй байх гэх мэт олон сэдвээр

Аялалын удирдагч Голланд улсын иргэн Дерик болон аялалын баг Гиймаа, Балжмаа нартайгаа санал бодлоо солилцсон. Суурин соёл иргэншилд ямар соёл, зан заншилтай амьдрахаа хэдэн зуун жил үеэс үедээ сургаж хүмүүжүүлсэн иргэд биеэ засаад арчсан цаасаа хогийн хар уутанд цуглуулж, уусан идсэний үлдэгдэлээ тэр дор нь цэвэрлэн ууталж, уул усанд хүндэтгэлтэй хандаж, замаар зорчих аюулгүй байдлыг мөрдөж, мөн өөрсдийн аялж амарч яваагаа харуулан өдөрт олон км давхихгүй, цаг нартай тогтмол хооллон, байгалийн сайханыг мэдэж, тав тухыг эрхэмлэдэг юм байна.

Хүний хөгжил, хог хаягдлын менежмент, тогтвортой мөн бүтээлч аялал жуулчлал бий болгоход орон нутгийн иргэд, судлаач, бизнес эрхлэгчдийг хэрхэн харилцан ашигтай хамтын бүтээлч үйл ажиллагааг өрнүүлж болох талаар бодож тунгаалаа.

Шилний хагархай нь амьтны хөлийг, уруул амыг, цаашилбал ходоод гэдсийг гэмтээх зүйл

Шүдний оо, төмөр утас, хаймар зэрэг нь байгалд шингэхгүй
Ахиад сайхан байгальдаа ирлээ гэтэл дан шилний хаягдал дунд ирэх бий

Газрын 1см2 талбайд хүртэл цэцэг ногоо ургаж, шавьж идээшилж байгаасай

Хөвсгөл далайгаа шүтдэг, биширдэг бол эргэн тойрноо цэвэрлэж үлдээгээрэй

Байгальд 1 удаа 1 хог хаях нь бидний хэдэн удаагийн шүтэж мөргөж, өргөл өргөсөнийг хүчингүй болгодог бол?




Газар ухаж, хөрс, усыг бохирдуулан биеэ засдаг байдлыг халах цаг нэгэнт болжээ


Дүүрэн жорлон, цаана нь шинээр ухсан жорлон
Гол эрэг дээр гаргаж хаясан хогийг хэн түүх вэ?







Байгальд хог хаягдал үүсгэдэггүй орон сууцыг сонгоцгооё





Аргал уу, Газ уу?
Газыг хэрэглэхдээ дахин цэнэглэдэг баллонтайг нь сонгоцгооё

Үхсэн амьтныг цэвэрлэх мэдлэг, дадал, систем хэрэгтэй байна

Шилний хагархайгүй Монгол болцгооё?



Нуур руу хог, хаягдал урсаж орж байгаа нь ёстой муухай байлаа




Бид Уул усны бурхан шүтээнд мөргөдөг мөртлөө уул, ус, байгальдаа хог хаядаг, Гал тахиулж сүсэглэж, галдаа муухай зүйл шатаахгүй гэдэг ч хог, хаягдлыг шатаан гал үүсгэдэг,
автотээврийн осол аюулаас айдаг мөртлөө нарийнхан замд, өгсүүр замд гүйцэж түрүүлэх гэж яардаг, машинаа угаалгаж цэвэрлэх, тордож сэлбэх мөртлөө өөрийн биеэ яаж тордох, сэлбэж тэжээхдээ байнга анхаардаггүй гээд  бодож тунгааж байсан зүйлсээ Сэтгэгдэлд бичиж, санал бодлоо солилцоорой.